GR20 Północna Połowa (z Północy na Południe)

Rozpoczynając od małej stacji narciarskiej w dolinie Asco, ta trasa szybko zmierza w stronę wysokich terenów poniżej Monte Cinto (2 706 m). Długi, równomierny podjazd prowadzi od zacienionych sosen do jasnych granitowych płyt i rumowisk, z coraz szerszymi widokami na postrzępione grzbiety. Po dotarciu do skalistego ramienia w pobliżu Pointe des Éboulis (2 607 m), nastrój zmienia się, gdy schodzisz do dzikiej górnej doliny Golo w kierunku ukrytej misy Tighjettu.

Od budynków ścieżka szybko opuszcza trasy narciarskie i podąża w górę Ruisseau du Tighiettu, wspinając się po granitowych schodach obok przejrzystych basenów. Wkrótce pojawiają się łańcuchy, które chronią krótkie trawersy przez gładkie płyty i półki, zanim szlak staje się bardziej stromy, zamieniając się w kamieniste zygzaki. Wyżej mijasz Lac d’Argentu, a następnie pokonujesz ostateczne męczące podejście po luźnym rumowisku do przełęczy w pobliżu Pointe des Éboulis, gdzie klify opadają po obu stronach i na horyzoncie pojawia się Paglia Orba (2 525 m).

Zejście do doliny Golo zaczyna się stromo, wijąc się przez wąwozy i pola głazów, zanim łagodnieje na łagodniejsze ścieżki wzdłuż strumienia. Małe wodospady, płaskie skały i sporadyczne kępy sosen ożywiają drogę, gdy tracisz wysokość. W pobliżu dna trasa opuszcza główną dolinę i krótko wspina się na boczną kotlinę, gdzie na trawiastej półce, otoczonej granitowymi ścianami, pojawia się schronisko. Tutaj możesz zrzucić plecak, zanurzyć obolałe stopy w rzece i podziwiać wieczorne kolory.

Z kamienistej kotliny wokół schroniska ten krótszy etap łagodnie opada do dzikiej doliny pod Paglia Orba (2 525 m) i Capu Tafunatu (2 335 m). Ścieżka przeplata się między głazami i sosnami, oferując widok z balkonu na klify i białą wstążkę rzeki Golo daleko poniżej. Czyste baseny i gładkie płyty zachęcają do zatrzymania się, zanim trasa skieruje się w stronę zawieszonego basenu, gdzie następne schronisko czeka wysoko nad rzeką.

Od budynków podążasz kamienistą ścieżką w dół, wkrótce dołączając do Golo i jego dopływów. Szlak meandruje wzdłuż wody, przecinając gładki granit i małe drewniane mostki, mijając głębokie baseny, które w słońcu świecą turkusowo. Po serii ostatnich przejść, droga oddala się od rzeki i zaczyna wspinać się po zakurzonych zygzakach, stopniowo zdobywając wysokość w kierunku przełęczy nad doliną.

Blisko grzbietu teren otwiera się na surową łąkę, usianą skałami i niską trawą. Ostatnie podejście po złamanych płytach prowadzi cię do schroniska, ulokowanego na ramieniu z rozległym widokiem na płaskowyż Niolu i ząbkowaną linię Paglia Orba. Kiedy zrzucisz plecak, jest czas, by obserwować, jak światło zmienia się na klifach i posłuchać odległego szumu rzeki daleko poniżej.

Ta długa trasa łączy skaliste eyrie Ciottulu di i Mori z rozległymi łąkami wokół Manganu. Poranek zaczyna się wśród nagich grzbietów i górnego biegu rzeki Golo, a następnie przechodzi w ciemne lasy sosnowe i otwarte przełęcze Vergio. Później charakter trasy ponownie się zmienia, gdy wspinasz się w kierunku trawiastej niecki Lac de Nino, gdzie strumienie meandrują przez jasne pozziny. Ostateczna kręta ścieżka prowadzi przez płaskowyż do schroniska, ukrytego nad doliną Tavignanu.

Od schroniska szlak opada wzdłuż młodej rzeki Golo, mijając małe wodospady i gładkie granitowe płyty w pobliżu bergerie de Radule. Drewniane mostki i wąskie ścieżki prowadzą przez gęsty las sosnowy laricio, zanim łagodniejszy szlak wyprowadzi cię przy budynkach i kaplicy na przełęczy Vergio. Po przekroczeniu drogi, stara ścieżka dla mułów ponownie wspina się przez rozproszone sosny i pastwiska, kierując się w stronę zaokrąglonego grzbietu Bocca a Reta.

Za grzbietem otwierają się widoki na Paglia Orba (2,525 m), Monte Cinto (2,706 m) oraz szeroką dolinę, która skrywa Lac de Nino. Ścieżka opada przez gąbczasty teren i płytkie zbiorniki, gdzie często pasą się konie i krowy. Podążając za nowonarodzoną rzeką Tavignanu, przekraczasz małe strumienie i kluczysz między granitowymi blokami, aż na horyzoncie pojawią się dachy Manganu. Schronisko znajduje się na trawiastej półce nad doliną, to spokojne miejsce, by ochłodzić stopy i obserwować wieczorne chmury.

Od cichych pastwisk wokół Manganu, trasa szybko powraca na teren dużych gór. Stałe podejście prowadzi w kierunku ząbkowanego horyzontu powyżej doliny Tavignanu, z Monte Rotondo (2 622 m) górującym nad cyrkiem. W miarę, jak zdobywasz wysokość, trawiasta niecka opada, a skalisty grzbiet przejmuje prowadzenie, wprowadzając cię w dzikszy świat rozbitego granitu, wiszących dolin i ukrytych jezior, które migocą daleko poniżej przełęczy.

Od schroniska ścieżka wspina się początkowo łagodnie, konturując powyżej Tavignanu, zanim ostro skręci na główne podejście. Szlak prowadzi między głazami i krótkimi stopniami skalnymi w kierunku Bocca alle Porte (2 255 m), gdzie łańcuchy pomagają na stromszych płytach, a teren staje się bardziej alpejski. Za przełęczą podążasz przewiewnym grzbietem obok szczytu Punta alle Porte (2 313 m), z balkonami opadającymi do Lac de Capitellu i Lac de Melo, oba osadzone głęboko w ciemnym cyrku.

Później trasa schodzi z grzbietu, opadając na luźnych kamieniach i piaszczystych zakosach do wysokiej doliny powyżej doliny Restonica. Skała powoli ustępuje miejsca plackom trawy i rozproszonym sosnom, a strumień pojawia się obok ścieżki. Ostatnie, łatwiejsze trawersowanie prowadzi prosto do schroniska na jego trawiastym wzniesieniu, usytuowanego nad zbiegającymi się dolinami. Tutaj możesz odpiąć plecak, uzupełnić wodę i obserwować, jak ostatnie światło zanika na szarych ścianach Monte Rotondo.

Rozpoczynając wysoko na zboczu poniżej Monte d’Oro (2 389 m), ten etap zstępuje z otwartego granitu do zaskakująco zielonej doliny. Ścieżka podąża za żywym strumieniem Manganello, gdzie wodospady, zjeżdżalnie i głębokie skalne baseny lśnią pomiędzy płytami. W miarę jak dolina się rozszerza, kasztany i sosny przejmują krajobraz, zanim ostateczne podejście ponownie prowadzi na otwarte przestrzenie. Schronisko pojawia się na trawiastym wzgórzu, spoglądając na fałdy zalesionych grzbietów i krętą trasę rzeki poniżej.

Ze schroniska najpierw schodzi się kamienistą ścieżką, szybko zamieniając alpejską trawę na wrzosy, jałowce i rozproszone sosny. Szlak łączy się z Manganello, przechodząc przez drewniany most, a następnie podążając za rzeką w górę. Czyste baseny i gładkie głazy zachęcają do przystanku, z wodospadami nigdy daleko. Mijając pasterskie chaty i stare kamienne mury, kontynuujesz wzdłuż wody, aż droga w końcu opuszcza strumień i skręca pod górę przez gęstszy las.

Stałe wznoszenie na miękkich leśnych ścieżkach prowadzi z powrotem na bardziej otwarty teren, gdzie powracają rozproszone skały i niskie krzewy. Wkrótce dachy schroniska pojawiają się na zaokrąglonym grzbiecie powyżej doliny. Kamienne budynki, trawiaste tarasy i pobliski strumień sprawiają, że jest to miejsce, w którym łatwo można się zatrzymać. Gdy zdejmiesz buty, możesz rozciągnąć się na trawie i obserwować, jak wieczorne światło przesuwa się nad grzbietem Monte d’Oro.

Z trawiastego pagórka obok schroniska szybko wznosisz się na otwarte wysokie tereny. Ścieżka wspina się w kierunku grzbietu Punta Muratellu (2,141 m), z coraz szerszymi widokami na Monte d’Oro (2,389 m) i głęboką dolinę, w której znajduje się Vizzavona. Na grzbiecie wszystko wydaje się wielkie i ciche, granit pod butami i falujące fale lasu daleko poniżej. Stąd zaczyna się długie zejście, które powoli zamienia nagie skały na świat wody i sosen.

Szlak podąża skalistym grzbietem Muratello, zanim zacznie się bardziej stromo opadać, wijąc się nad głazami i gładkimi płytami, gdzie czasami używasz rąk. Z każdym zakrętem las jest coraz bliżej, a dźwięk strumienia Agnone staje się coraz głośniejszy. Niżej przechodzisz obok Cascades des Anglais, gdzie krystalicznie czyste baseny, naturalne zjeżdżalnie i małe mostki wręcz proszą o kąpiel lub leniwy lunch.

Za wodospadami ścieżka się poszerza i mięknie, podążając za rzeką przez zacieniony las sosnowy. Stopniowo między drzewami pojawiają się pierwsze domy i czujesz, jak powraca codzienne życie. Ostatni odcinek obok kaplicy, kolei i kilku kawiarni prowadzi do centrum wioski. Tutaj możesz zrzucić plecak, zamówić napój i spojrzeć wstecz na granitowy grzbiet wiszący wysoko nad dachami.