Camino de Santiago lopen: routes, afstanden, kosten en de beste tijd

De Camino de Santiago is een netwerk van historische pelgrimsroutes die allemaal eindigen bij de kathedraal van Santiago de Compostela in het noordwesten van Spanje. Volgens de overlevering is de apostel Jakobus daar begraven, en zijn graf werd in de negende eeuw ontdekt. Daarna kwamen er pelgrims uit heel Europa naar Santiago, en sindsdien zijn de routes nooit meer verdwenen. In het Nederlands heet de route ook wel de Sint-Jacobsroute of de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela.

Tegenwoordig lopen mensen de Camino om allerlei redenen: uit geloof, als moment van bezinning, voor de cultuur, het landschap of gewoon als bijzondere wandelvakantie. Je hoeft niet gelovig te zijn om de Camino te lopen.

De Camino Francés en de noordelijke routes in Spanje staan sinds 1993 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO; de routes in Frankrijk volgden in 1998. In 2025 registreerde het Pelgrimsbureau in Santiago 530.772 pelgrims. De Camino Francés is de drukste route: in 2024 liep ongeveer 47 procent van alle pelgrims dit pad. Onderweg wijzen gele pijlen en jacobsschelpen je de weg.

Voor wie ook andere wandelroutes in Spanje wil vergelijken, biedt ons overzicht van wandelvakanties in Spanje een goed startpunt.

Waarom 2027 een Heilig Jaar is op de Camino de Santiago

Een Heilig Jaar, ook wel Xacobeo genoemd, valt elk jaar waarin 25 juli, de feestdag van de apostel Jakobus, op een zondag valt. Het volgende Heilig Jaar is 2027. Dan gaat de Heilige Deur van de kathedraal van Santiago de Compostela open en zijn er het hele jaar door extra vieringen en ceremonies. De keerzijde: er komen meer pelgrims dan in gewone jaren, en overnachtingen raken sneller vol, vooral in het voorjaar en de zomer. Wie in 2027 de Camino wil lopen, doet er verstandig aan tijdig een route en accommodatie te regelen.

Er is niet één startpunt voor de Camino de Santiago. Je begint waar jouw route begint, of je stapt onderweg in op het punt dat bij je tijdsplanning past. De volledige routes hebben hun eigen klassieke beginplaatsen:

De Camino Francés begint in Saint-Jean-Pied-de-Port in de Franse Pyreneeën en is vanaf daar ongeveer 784 km lang, via Pamplona en Burgos naar Santiago. De Camino Portugués begint officieel in Lissabon (ongeveer 621 km) maar veel mensen starten in Porto; de route loopt via Ponte de Lima naar Tui aan de Spaans-Portugese grens. De Camino del Norte begint in Irún aan de Franse grens en loopt ongeveer 822 km langs de noordkust van Spanje.

Dat zijn tochten van meerdere weken. Wie een vakantieweek heeft, stapt in op ongeveer 100 km van Santiago: in Sarria voor de Camino Francés, in Tui of Baiona voor de Portugese routes, of in Baamonde voor de Camino del Norte.

Let op: een veelgemaakte denkfout is dat Sarria het startpunt van de Camino Francés is en dat Tui het startpunt van de Camino Portugués is. Dat zijn de startpunten van de laatste 100 km, niet van de volledige route.

Kun je vanuit Nederland of België naar Santiago lopen?

Ja, lopen naar Santiago de Compostela vanuit Nederland of België kan: er lopen doorgaande pelgrimsroutes helemaal naar Santiago, maar het is een flinke onderneming: de afstand van Nederland naar Santiago is ongeveer 2.400 kilometer. Bij een tempo van 20 tot 25 km per dag ben je drie à vier maanden onderweg (bron: Nederlands Genootschap van Sint Jacob). In Friesland begint het Jabikspaad en in Groningen het Jacobspad; beide eindigen in Hasselt in Overijssel, waar je aansluit op een van de Jacobswegen naar het zuiden, via België en Frankrijk naar Spanje. In Frankrijk kun je kiezen via Vézelay, Parijs of Le Puy-en-Velay, naar Saint-Jean-Pied-de-Port aan de voet van de Pyreneeën. Omdat de volledige route voor de meeste mensen te lang is om in één keer te lopen, doen velen het in etappes, verspreid over meerdere jaren. Voor uitgebreid routeadvies over lopen vanuit Nederland kun je terecht bij het Nederlands Genootschap van Sint Jacob.

De laatste 100 km van de Camino de Santiago lopen

Wil je Santiago de Compostela wandelend bereiken in één week, dan is de laatste 100 km de kortste manier om de Compostela te verdienen: je reist op dag 1 aan, wandelt vijf of zes dagen en vertrekt op de laatste dag vanuit Santiago. Bookatrekking.com biedt vier zelfstandige tochten aan:

• Camino Francés van Sarria naar Santiago: 117,1 km in zes wandeldagen, 8 dagen in totaal.
• Camino Portugués van Tui naar Santiago: 122,5 km in zes wandeldagen, 8 dagen.
• Camino Portugués langs de kust van Baiona naar Santiago: 132,8 km in zes wandeldagen, 8 dagen.
• Camino del Norte van Baamonde naar Santiago: 121,6 km in vijf wandeldagen, 7 dagen.

Santiago de Compostela heeft een eigen vliegveld. Voor Tui en Baiona liggen de vliegvelden van Vigo en Porto dichterbij. Sarria en Baamonde bereik je met bus of trein via Lugo of vanuit Santiago zelf.

De meeste Camino de Santiago routes lopen van oost naar west door Noord-Spanje, of van zuid naar noord door Portugal, en komen samen bij de kathedraal in Santiago de Compostela. Dit zijn de hoofdroutes in een oogopslag:

• Camino Francés: vanaf de Pyreneeën door Noord-Spanje, via Pamplona en Burgos.
• Camino del Norte: langs de noordkust van Spanje, door Baskenland, Cantabrië en Asturië.
• Camino Primitivo: vanaf Oviedo door de bergen van Asturië.
• Camino Portugués en de kustroute: vanuit Lissabon en Porto door Portugal en Galicië.
• Camino Inglés: een kortere route vanaf de havensteden Ferrol of A Coruña.
• Vía de la Plata: vanaf Sevilla in het zuiden, over een oude Romeinse weg door het westen van Spanje.

Na aankomst in Santiago kiezen sommige pelgrims ervoor om door te lopen naar de Atlantische kust bij Fisterra en Muxía via de Camino Finisterre. Op de kaart hieronder zie je de belangrijkste routes. Bij onze tochten heb je in de app per etappe een offline kaart met gps-navigatie.

Dat hangt volledig af van de route die je kiest en waar je begint. De meeste wandelaars leggen 15 tot 25 km per dag af. Dit is een overzicht van de voornaamste opties:

De duur in de tabel is een schatting bij 20 tot 25 km per dag; je werkelijke tempo hangt af van conditie, etappelengte en rustdagen. Op onze tochten lopen de etappes van 14 tot 30,5 km, wat neerkomt op ongeveer 3 tot 7 uur wandelen per dag, pauzes niet meegerekend. Een volledige route kun je ook in delen lopen, verspreid over meerdere jaren.

Wat kost het om de Camino de Santiago te lopen?

Wie zelf regelt en in albergues slaapt, is op een krap budget ongeveer 25 euro per dag kwijt. Met privékamers en restaurantmaaltijden kom je eerder op 50 euro per dag of meer, nog los van de reis. Ter indicatie: een bed in een openbare albergue kost ongeveer 10 tot 12 euro per nacht; een pelgrimsmenu met drie gangen, brood en een drankje kost meestal 15 tot 20 euro.

Wil je alles laten regelen, dan kun je kiezen uit onze vier zelfstandige tochten (prijzen per oktober 2026, laagste prijs per persoon bij twee personen; prijzen kunnen per datum verschillen):

Inbegrepen bij alle vier: overnachtingen in een eigen eenpersoons- of tweepersoonskamer in hotels, herbergen en pensions (waar mogelijk met eigen badkamer), ontbijt waar mogelijk, dagelijks bagagevervoer en de Bookatrekking-app met routebeschrijvingen, wandelkaarten en offline gps-navigatie. Niet inbegrepen: de reis naar het startpunt en terug vanuit Santiago, lokaal vervoer, reisverzekering, lunch en diner. Kosteloos annuleren tot acht weken voor vertrek. Loop je met vrienden of familie, dan kun je op de pagina van de tocht nagaan of er groepskorting geldt.

Voor een eerste Camino kiezen veel mensen de Camino Francés vanaf Sarria of de Camino Portugués vanaf Tui: beide zijn goed gemarkeerd, hebben voldoende plekken om te eten en te slapen, en brengen je in één vakantieweek naar Santiago. Op de vraag "wat is de mooiste route?" is geen eenduidig antwoord: dat hangt af van wat je zoekt, gezelschap, rust, zee of geschiedenis.

Camino Francés — de klassieke en drukste pelgrimsroute; de laatste 100 km vanaf Sarria loopt door het groene Galicische platteland, langs romaanse kerken en pittoreske dorpen als Portomarín en Melide. Op de eerste wandeldag passeer je bij Ferreiros de paal van 100 km naar Santiago: een mooi moment om even stil te staan. Je loopt zelden alleen op deze route. Wil je deze route in een week lopen? Bekijk onze tocht Camino Francés van Sarria naar Santiago. Meer lezen? Bekijk ons uitgebreide artikel over de Camino Francés: de klassieke pelgrimsroute naar Santiago.

Camino Portugués — de op één na populairste route; je vertrekt in Tui, steekt de grens over naar Galicië en loopt deels over de oude Romeinse weg Via Romana XIX. Onderweg passeer je de historische steden Pontevedra en Padrón, met de langste etappe op de laatste dag: 26 km van Padrón naar Santiago. Rustiger dan de Francés, met voldoende voorzieningen onderweg. Onze tocht: Camino Portugués van Tui naar Santiago. Meer lezen? Bekijk het artikel over de Camino Portugués: vanuit Portugal naar Santiago.

Camino Portugués langs de kust — begint aan zee in Baiona, gaat via Vigo met uitzicht over de baaien van de Atlantische Oceaan en sluit in Redondela aan op de binnenlandse Camino Portugués. De eerste etappe van Baiona naar Vigo is de langste van deze tocht (27 km), maar met uitzicht op zee. Onze tocht: Camino Portugués via de kust van Baiona naar Santiago.

Camino del Norte — rustiger en zwaarder: vanaf Baamonde loop je langere dagen (tot 30,5 km) door landelijk Galicië, langs het klooster van Sobrado dos Monxes, en bereik je op de tweede wandeldag het hoogste punt van de route (710 m). In Arzúa sluit je aan op de Camino Francés voor de finale naar Santiago. Geschikte overnachtingen zijn schaarser op dit deel, dus de etappes kunnen soms iets afwijken. Onze tocht: Camino del Norte van Baamonde naar Santiago. Meer informatie vind je in ons artikel over de Camino del Norte: langs de Spaanse kust naar Santiago.

Andere routes — de Camino Primitivo, de Camino Inglés en de Vía de la Plata worden ook door veel pelgrims gelopen, maar zitten niet in ons huidige aanbod.

Snel kiezen? Gebruik deze keuzehulp:

• Eerste Camino en gezelschap onderweg: Camino Francés vanaf Sarria.
• Rustiger, met historische stadjes en Romeinse geschiedenis: Camino Portugués vanaf Tui.
• Zee en een start aan de kust: kustroute vanaf Baiona.
• Al ervaring en liever minder mensen, met langere etappes: Camino del Norte vanaf Baamonde.

Mei, juni, september en begin oktober zijn meestal de beste maanden om de Camino de Santiago te lopen. De temperaturen zijn aangenaam, de dagen zijn lang en er zijn duidelijk minder mensen op de paden dan in de zomervakantie.

Juli en augustus zijn de drukste maanden. In het binnenland van Galicië kan het midden op de dag warm zijn, en overnachtingen, zowel in albergues als hotels, raken snel vol. Als je toch in de zomer gaat, boek dan vroeg. Galicië is groen en weelderig juist omdat het er regelmatig regent; neem in elk seizoen een goede regenjas mee, ook in de zomer.

De winter is rustig, maar de dagen zijn kort, het weer is vaak nat en sommige albergues en cafés langs de route zijn gesloten. Voor wie de rust opzoekt en goed voorbereid is op wisselvallig weer, kan het ook een bijzondere keuze zijn.

In 2027, een Heilig Jaar, zijn het voorjaar en de zomer extra druk, zeker rond 25 juli. Wie dat jaar wil lopen, doet er verstandig aan vroegtijdig te boeken. Voor Nederlandse lezers geldt: wie in mei of september gaat, valt buiten de zomervakantie.

Het pelgrimspaspoort, officieel de credencial, is een boekje dat je onderweg laat afstempelen in albergues, hotels, cafés, kerken en gemeentehuizen. Met genoeg geldige stempels kun je in Santiago de Compostela het officiële pelgrimscertificaat ophalen: de Compostela.

De regels van het Pelgrimsbureau zijn duidelijk: je loopt minstens de laatste 100 aaneengesloten kilometer te voet of te paard (of fietst minstens 200 km) over een erkende route waarvan de laatste etappe naar Santiago loopt. Je pelgrimspaspoort wordt aan het begin én het eind van elke etappe afgestempeld, met de datum, en de etappes moeten in de juiste chronologische en geografische volgorde op elkaar aansluiten.

Je pelgrimspaspoort haal je op bij een pelgrimsvereniging in Nederland of België, bij het Pelgrimsbureau zelf, of in kerken en albergues in startplaatsen als Sarria en Tui. In Santiago meld je je bij het Pelgrimsbureau op Rúa Carretas 33: je krijgt een ticket met een QR-code, waarna de Compostela zelf door de kathedraal wordt uitgereikt. Er bestaat ook een apart certificaat voor wie om niet-religieuze redenen loopt. Behalve voor de Compostela heb je het pelgrimspaspoort ook nodig om in openbare albergues te mogen slapen.

Albergue of hotel: waar slaap je op de Camino de Santiago?

Je hebt twee hoofdopties: een albergue (pelgrimsherberg) met slaapzalen, of een hotel, pension of plattelandshuis met een privékamer. Openbare albergues zijn goedkoop (ongeveer 10 tot 12 euro per nacht), sfeervol en de plek bij uitstek om andere pelgrims te ontmoeten. Het nadeel: je kunt ze meestal niet van tevoren reserveren, en in de zomer of tijdens een Heilig Jaar kunnen de bedden 's middags al bezet zijn als je laat aankomt. Particuliere albergues zijn iets duurder en vaak wel vooraf te boeken. Bij onze zelfstandige tochten reserveren wij voor elke nacht een privékamer in een hotel, herberg of pension, zodat je vooraf precies weet waar je slaapt.

Camino de Santiago: veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het om de Camino de Santiago te lopen?

De laatste 100 km duurt vijf of zes wandeldagen; inclusief aan- en afreis pas je dat in één week. Een volledige route vanaf Saint-Jean-Pied-de-Port, Lissabon of Irún duurt vier à vijf weken of langer bij een tempo van 20 tot 25 km per dag. Wie de route vanuit huis in Nederland loopt, is drie à vier maanden onderweg.

Welke Camino is het beste voor beginners?

De Camino Francés vanaf Sarria en de Camino Portugués vanaf Tui zijn allebei goede keuzes voor een eerste Camino. Beide routes zijn goed gemarkeerd met gele pijlen, hebben veel voorzieningen zoals cafés, restaurants en slaapplekken, en hebben etappes die je goed kunt opbouwen. De Camino Francés is drukker, wat betekent dat je bijna altijd andere pelgrims om je heen hebt.

Wat is de mooiste route van de Camino?

Er bestaat geen objectief antwoord op deze vraag: het hangt af van wat jij zoekt. Wil je gezelschap en veel dorpen? Dan is de Camino Francés de logische keuze. Houd je van historische stadjes en Romeinse sporen? Dan past de Camino Portugués beter. Zoek je zee en kustlandschap? Kies de kustroute vanaf Baiona. Wil je rust en minder drukte? Dan spreekt de Camino del Norte meer aan.

Welke Camino is het zwaarst?

Van onze vier tochten is de Camino del Norte vanaf Baamonde de zwaarste: de etappes lopen op tot 30,5 km en per dag klim je er het meest. Van de volledige routes begint de Camino Francés met de oversteek van de Pyreneeën en loopt de Camino Primitivo door de bergen van Asturië.

Hoeveel kilometer loop je per dag op de Camino?

De meeste pelgrims leggen 15 tot 25 km per dag af, wat neerkomt op vier tot zes uur lopen. Op onze vier tochten variëren de etappes van 14 tot 30,5 km, goed voor 3 tot 7 uur wandelen, pauzes niet meegerekend. De Camino Francés vanaf Sarria heeft de kortste etappes, vanaf 14 km.

Wat kost het om naar Santiago de Compostela te lopen?

Wie in openbare albergues slaapt en sober eet, komt uit op ongeveer 25 euro per dag. Met privékamers en restaurantmaaltijden zit je eerder op 50 euro per dag of meer. Daar komen nog de reiskosten en een reisverzekering bovenop. De prijzen van onze vier georganiseerde tochten staan bij de vraag "Wat kost het om de Camino de Santiago te lopen?".

Is de Camino veilig als je alleen loopt?

Ja, de Camino de Santiago is over het algemeen veilig, ook voor mensen die alleen lopen. Op de hoofdroutes ben je zelden lang alleen, en veel mensen, ook vrouwen, lopen de tocht solo. Deel je plannen thuis met iemand, houd je telefoon opgeladen en loop bij daglicht. Het Europese alarmnummer 112 werkt in heel Spanje.

Wat moet je vermijden op de Camino de Santiago?

De meest gemaakte fouten: te hard gaan op dag één, nieuwe of niet-ingelopen schoenen meenemen, een te zware rugzak pakken, midden op de dag in de zomerhitte lopen zonder voldoende water, de eerste tekenen van een blaar negeren, en in drukke periodes aankomen zonder geboekte slaapplek. Begin rustig, bouw op en luister naar je lichaam.

Op de Camino de Santiago eet je in de cafés, bars en restaurants van de dorpen en stadjes waar je doorheen loopt. Het ritme is ruwweg hetzelfde als elders in Spanje: een licht ontbijt 's ochtends (koffie met toast of een broodje), een bocadillo (belegd stokbrood) of een snack tussen de middag, en 's avonds een uitgebreider pelgrimsmenu.

Het pelgrimsmenu is een driegangenmenu dat veel restaurants langs de route aanbieden voor een vaste prijs, inclusief brood en een drankje. Restaurants in Spanje eten doorgaans laat, maar veel adressen langs de Camino passen hun tijden aan op het ritme van de pelgrims. Neem altijd water en een snack mee in je rugzak: er zijn stukken waar je kilometers lang geen café of winkel tegenkomt, en die cafés zijn onderweg ook de aangewezen plek voor een toiletstop.

Galicische specialiteiten die je onderweg tegenkomt: inktvis met olijfolie en paprika (pulpo a la gallega of a feira), pimientos de Padrón, caldo gallego (Galicische groentesoep), empanada en de amandeltaart tarta de Santiago. Arzúa, waar de Camino del Norte en de Camino Francés samenkomen, staat bekend om zijn kaas.

Bij onze tochten is ontbijt waar mogelijk inbegrepen; lunch en diner kies en betaal je zelf. Vegetarische opties zijn er langs de route, maar in kleine dorpjes is de keuze soms beperkt.

De Camino de Santiago is technisch niet moeilijk: je loopt over paden, landweggetjes en rustige wegen door heuvelachtig land, zonder klauterwerk of gevaarlijke passages. Maar meerdere dagen achter elkaar 15 tot 25 km lopen is wél een echte fysieke uitdaging, en onderschat die liever niet.

Onze vier tochten hebben op de productpagina het niveau "met ervaring" en technisch het eenvoudigste padniveau (T1). De uitdaging zit in de afstand en de opeenstapeling van dagen, niet in de moeilijkheid van het terrein. De meest voorkomende klachten zijn blaren, pijnlijke voeten en vermoeide knieën, niet het landschap of de hoogte.

Van onze vier tochten heeft de Camino del Norte vanaf Baamonde de langste etappes (tot 30,5 km) en het meeste klimwerk per dag. De Camino Francés vanaf Sarria heeft juist de kortste etappes, vanaf 14 km, wat hem tot de toegankelijkste keuze maakt voor wie wat minder wil bijten.

Leeftijd is geen obstakel: ook wandelaars van in de zeventig lopen de Camino. Kies dan bij voorkeur de laatste 100 km, etappes die je kunt opbouwen en bagagevervoer, en overleg bij gezondheidsklachten of twijfels met je huisarts voordat je vertrekt.

Voor de training: loop in de weken voor je vertrek een paar dagen achter elkaar, draag daarvoor de schoenen en sokken die je ook op de Camino gebruikt en neem een dagrugzak mee. In Nederland zijn er weinig heuvels, maar trappen en duinen zijn een goede vervanging om je benen klaar te stomen voor de klimmetjes onderweg.

Nee, dat hoeft niet. Je kunt de Camino lopen met alles in een rugzak op je rug, maar je kunt ook kiezen voor bagagevervoer: je bagage gaat dan elke dag van de ene overnachting naar de volgende, terwijl jij alleen een lichte dagrugzak draagt.

Bij alle vier de Camino-tochten van Bookatrekking.com is dagelijks bagagevervoer inbegrepen. Elke ochtend zet je je koffer klaar in de lobby van je hotel of pension; die wordt opgehaald en naar je volgende accommodatie gebracht, zodat je op stap kunt met alleen water, snacks, een regenjas, wat zonbescherming en je pelgrimspaspoort in een kleine rugzak.

Wie de Camino zelf plant, kan per etappe bagagevervoer inboeken bij vervoerders die langs de route actief zijn. Het is ook goed om te weten: bagagevervoer heeft geen invloed op je Compostela. Die verdien je door de afstand zelf te lopen, niet door wat je draagt of hoe zwaar je rugzak is.